فصل هشتم : در حسن ظن به خدا ( 1 ) ( 149 ) 1 - امام باقر عليه السّلام فرمود : در كتاب على بن ابى طالب عليه السّلام يافتيم كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله بر روى منبر مىفرمود : سوگند به آن خدائى كه جز او معبودى نيست به هيچ مؤمنى خير دنيا و آخرت داده نشد مگر به خاطر گمان نيكويش به خدا و اميد به او ، و به خاطر خوش اخلاقيش ، و خوددارى از بدگوئى و غيبت . و سوگند به خدائى كه هيچ معبودى بجز او نيست ؛ خداوند هيچ بندهء مؤمنى را بعد از توبه و طلب آمرزش عذاب نمىكند مگر به سوء ظنش به خدا و كوتاهى در اميدش به خدا و بد اخلاقيش و غيبت مؤمن كردنش ، و قسم به آن خدايى كه هيچ معبودى جز او نيست ، هيچ بندهء مؤمنى خوشگمانى به خدا نكند مگر اينكه خدا به اندازهء گمانش با او رفتار كند ، چون خداوند كريم است و تمام خيرات در دست اوست ، و شرم دارد از اينكه بندهء مؤمنش گمان خوبى به او ببرد سپس مخالف گمان و اميدش عمل كند ، به خدا خوش گمان باشيد و مشتاق او باشيد . ( 2 ) ( 150 ) 2 - امير مؤمنان عليه السّلام فرمود : هيچ بنده‌اى گمان خيرى به خدا نمىبرد مگر اينكه خداوند نزد گمانش حاضر است ، و اين همان است كه خداوند مىفرمايد : ( و همين گمان باطل شما در بارهء خدا بود كه موجب ( معصيت و ) هلاكت شما گرديد و همهء شما از زيانكاران شديد ) . ( 3 ) ( 151 ) 3 - امام صادق عليه السّلام فرمود : عيسى بن مريم دو نفر از يارانش را براى كارى فرستاد ، يكى از آنان همانند چوب خشكيده ( و لاغر ) برگشت ، و ديگرى در حالى كه چاق و پرگوشت بود ، عيسى عليه السّلام به آنكه همانند چوب خشك شده فرمود : چرا چنين شدى ؟ گفت : از ترس خدا . آنگاه به ديگرى كه چاق شده بود گفت : تو چرا چنين شدى ؟ عرض كرد : از حسن ظن به خدا . ( 4 ) ( 152 ) 4 - امام صادق عليه السّلام فرمود : داود پيامبر عليه السّلام عرض كرد : پروردگارا ! كسى كه گمان نيكو به تو ندارد ايمان به تو نياورد گرچه تو را شناخت .